:focus-within tanımı

3 Kasım 2022

Erişilebilirlik önemli bir konu her ne kadar bizim memlekette önemsenmese (ben de dahil) de. Erişilebilir web siteleri hazırlarken genelde :focus sözde sınıfı tanımlarından yararlanıyoruz. Tabi zamanla bu tanımın yetersiz kaldığını gören W3C CSS ekibi bu tanımı destekleyecek ve özelliklerini paylaşacak diğer tanımlar çıkardılar. Daha önce focus-visible tanımından bahsetmiştim. Bu makalede de bir diğer odaklanma tanımı olan :focus-within tanımından bahsedeceğim.

:focus-within tanımı odaklanılmış çocuk(child) ögeye sahip olan ebeveyne (parent) tanımlama yapmamızı sağlayan bir ebeveyn(parent) seçicidir.

Her ne kadar ebeveyn seçici olarak :has tanımı akıllara geliyorsa da :focus-withinde bir ebeveyn seçicidir.

Konuya dair örnekler hep aynı ancak anlaşılması bakımından bilgilendirici bir örnek olduğu için ben de aynı örneği vereceğim. Forum alanı içindeki <input>‘lara odaklanıldığında tüm form alanını gazinoya (Er gazinosu) çeviren bir kod yazalım. :)

Kodda görüldüğü gibi input alanına odaklandığımızda input’un ebeveyni olan form alanının ardalan rengini değiştirdik.

form:focus-within {
  background-color: var(--focus-bg-color);
  box-shadow: inset 0 0 60px whitesmoke, inset 20px 0 80px #f0f,
    inset -20px 0 80px #0ff, inset 20px 0 300px #f0f, inset -20px 0 300px #0ff,
    0 0 50px #fff, -10px 0 80px #f0f, 10px 0 80px #0ff;
}

David Walsh bu özelliği anlatırken :hover sözde sınıfı klavye ve ekran okuyucularda çalışmıyor onlar için :hoveryerine üretilmiş bir sözde sınıf demiş. Aşağıdaki tablo örneği bu benzetmeyi doğruluyor. :hoverın tüm kullanıldığı yerleri kapsar mı bilemedim.

2007’de yazdığım makaledeki tabloya :focus-within ekledimCSS ile Tabloları şekillendirmek

tbody tr:hover td,
tbody tr:focus-within td {
  background: #333;
  color: #fff;
}

Şu eklemede görüldüğü gibi :hover ile satır renklendirme görünümünü :focus-within ile tabla gezerken de sağlamış olduk.

Bir başka örnek; hamburger menü örneği. Daha önceden bu işi :checked sözde sınıfı yardımı ile yapıyorduk. :focus-within sözde sınıfı daha az eleman ile yapmakta güzel.

Yukarıdaki örnekte işin pük noktası

nav:focus-within .dl-menu {
  transform: none;
}

Bu kısımda nav içindeki bir elemana odaklanıldığında yine nav içinde bulunan menüyü aç diyoruz. Aynı şekilde menü arkasındaki bg içinde benzer bir gizle göster kodu yazıyoruz.

Aslında bu tip işler için tasarlanmayan :focus-within sözde sınıfını bu ihtiyaçlarımız için de kullanabilecek olmamız güzel.

Tarayıcı desteği %98.5 seviyesinde.

Kalın sağlıcakla.

Kaynaklar

CSS ile dosya yükleme butonuna stil verme

CSS ile dosya yükleme butonuna stil verme Devamını oku

scroll-behavior

26 September 2022 tarihinde yayınlandı.

Çalışma Ortamımda Ergonomik Güncellemeler

22 September 2022 tarihinde yayınlandı.