dialog elementi

29 Mart 2022

Bu makaleyi Safari (15.4) tarayıcısının dialog elementi desteği gelmesi sonrası yazmaya karar verdim. Genel olarak bir işi standartlarla yapabiliyorsam onu tercih ederim. Bu konuda en müzdarip olduğum element <select> elementidir. Tasarımcıların birçok farklı düşüncelerine karşı select elementine bizim müdahale edeceğimiz yerler kısıtlıdır. Her ne kadar ısrar etsek te tasarıma uymak için özel select kütüphanelerine yönelmek zorunda kalıyoruz. Benzer durum dialog/modal/popup için de geçerli. Tabi uzun süre bu işi yapacak bir HTML elementi olmadığı için normal olarak başka yollarla bu işi çözdük.

<dialog> elementi modal ve pop-up olarak adlandırdığımız yapıları kolayca ve bir HTML elementi olarak kodlamamıza olanak sağlar.

En basit hali aşağıdaki gibidir.

<dialog>
  <h3>Konum bilginizi almak için izin istiyoruz</h3>
  <p>Bizimle konumunuzu paylaşır mısınız?</p>
  <div class="actions">
    <button>Tamam</button>
    <button>Kapat</button>
  </div>
</dialog>

Başlangıç durumunda bu içerik sayfada görüntülenmez. Eğer sayfa ilk açılışında görünür olmasını istiyorsak

<dialog open>
...
</dialog>

Sadece open özniteliğini eklemek yeterli oluyor.

Js ile açma kapama

Evet yukarıdaki kodu ekledik. Peki bu modal’ı nasıl açıp kapatacağız. Tabi ki basit iki javascript metoduyla

const openModal = document.querySelector('.open-model');
const closeModal = document.querySelector('.close-modal');
const locationModal = document.getElementById('location-modal');

openModal.addEventListener('click', () => {
  locationModal.showModal();
});

closeModal.addEventListener('click', () => {
  locationModal.close();
});

showModal() ve close() metodlarıyla açma kapa işini kolayca yapabiliyoruz.

showModal() yerine show() metodunu kullanırsak içerik modal olarak değil normak içerik olarak ta sayfa içinde açtırabiliyoruz.

Stil tanımları

<dialog> elementi normal bir HTML elementi gibi stillendirilebilir. Başlangıçta siyah bir kenar çizgisi, içeriğe göre genişlik ve backdrop olmadan gelir. Biz bu tanımları yaparak istediğimiz gibi modal stilleri kodlayabilriz.

dialog::backdrop {
  background: rgba(0,0,0, .5);
}

::backdrop sözde sınıfı yardımıyla modal arkasını istediğimiz gibi stillendirebiliyoruz.

dialog[open] {
  display: flex;
  flex-direction: column;
  animation: lastik .15s cubic-bezier(0, 1.8, 1, 1.8);
}

Yukarıdaki tanımla da modal açılırken istediğimiz animasyonu verebiliyoruz.

Form içeren dialog elementi

Modal içinde form alanlarını kullandığında formun method kısmına method="dialog" tanımlanarak formun gönderildiği durumlarda modal’ında kapanması sağlanır. Form değerini modal’a returnValue olarak geri döner.

closeModal.addEventListener('click', () => {
  locationModal.close();
  outputBox.value = locationModal.returnValue + " modal kapandı - " + (new Date()).toString();
});

Tüm yukardaı anlattıklarımız bir örnek ile uygularsak.

Sonuç

Her zaman standartta olan ögeleri kullanmak bize avantaj sağlar. Tabi gereksinimler bazen farklı yollara itebilir bizi.

Genel olarak <dialog> elementinin artıları

  • Her zaman içeriğin üstünde olacaktır. z-index değeri 99999 olan div’den bile üstte
  • Klavyede hazır tanımlıdır. Enter ile açılır, esc ile kapanır
  • Farklı araçlarda erişebilirlik açısından önemli artıları vardır.
  • Kullanıcı tercihlerine sadık kalır. Karanlık mod durumları mesela
  • Özel stil tanımlarına izin verir.
  • İçeriğinde form kullanılması durumu için farklı davranış desteği vardır.
  • Kullanım basitliği vardır.

Gördüğüm tek negatif yöne

  • Genel modal deneyimlerimizde yapmak istediğimiz backdrop’a tıklayınca modal’ın kapanması durumunu yapamıyoruz. Bu durum kullanıcı deneyimi için bir ihtiyaç mıdır? Tartışılır. Bu konuda Ercüment Laçın bir çözüm gönderdi gayet güzel. Teşekkür edip kodunu paylaşıyorum.
 locationModal.addEventListener("click", event => {
    const rect = locationModal.getBoundingClientRect();
    if (event.clientY < rect.top || event.clientY > rect.bottom ||
        event.clientX < rect.left || event.clientX > rect.right) {
        locationModal.close();
    };
});

Tarayıcı Desteği

Chrome explorer Firefox
+ - +

Mobil Tarayıcılar

Chrome Mobil Safari Samsung Internet
+ + +

Kaynaklar

CSS overscroll-behavior

CSS overscroll-behavior özelliğinin incelemesi Devamını oku

focus-visible

25 January 2022 tarihinde yayınlandı.