Bu konuya biraz geç değindik biliyorum. Ancak bu konuyu (X)HTML Sayfa Yapısı ve CSS Kullanımı makalesi içinde yazmayı düşündüğümde IE bu özelliği desteklemiyordu(şimdi IE7 bu özelliği desteklemektedir.) bu nedenle yazımını ertelemiştim, sonrada unuttum gitti açıkçası neyse sonunda yazıyorum işte:)

CSS ile tanımlama yaparken Xhtml nesnelerine erişmede bazen sıkıntı çekeriz. Ne yapsak da bu elemente atama yapsak diye bu genelde programcı

  • Arayüz Kod Yazarı ayrımının olduğu projelerde çok başımıza gelir. Bu sorunu kökünden çözen bir yöntemdir Özellik Seçicileri.

Not Javascript gibi id’si olan her elemente(hata daha fazlası da var) css özelliği atanması bize bir çok bakımdan avantaj sağlar.

Özellik Seçicileri HTML, XHTML veya XML dokümanlarındaki seçilen etiketin özelliklerine veya özellik değerlerine göre tanımlama yapmamızı sağlar. Bir örnek verecek olursak sayfamızdaki bir resme(örn: grafik.gif) kenarlık ataması yapmak istersek:

:::css
img[src="grafik.gif"]{
	border: 1px solid #000;
}

Dört çeşit Özellik Seçicisi vardır.

1- Basit Özellik Seçicisi

Belirli bir etiketin(örn:img) özelligine(örn:alt) göre tanımlama yapmamızı sağlar.

Basit özellik seçicisi

Bir örnek yapalım

:::html
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN"
"http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
<title>CSS'in yapısı</title>
<style type="text/css">
img[alt] {
	border: 5px solid lime
}
</style>
</head>
<body>
	<img src="logo.gif" alt="Logo" width="32" height="41" />
</body>
</html>

Örneği görmek için tıklayınız.

Yukarıdaki kodlamada birden fazla <img> tanımı vardır. Ama biz sadece alt tanımı yaptıklarımıza belli özellikler atamak istiyoruz. Bunun için Basit Özellik Seçicisini kullanabiliriz.

Tarayıcı Uyumu Firefox Chrome Safari Opera İnternet Explorer Mobil Tarayıcılar iOS Safari Opera Mobile Android Browser

2- Özellik Değeri Seçicisi

Bir etiketin özellik değerine göre tanımlama yapmamızı sağlar.

Özellik Değeri Seçicisi

Bir örnek yapalım

:::html
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN"
"http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"
/>
<title>CSS'in yapısı</title>
<style type="text/css">
input[type="text"] {
border: 1px solid #000;
width: 150px;
}
</style>
</head>
<body>
<p>Adınız : <input type="text" name="ad" /></p>
<p>Cinsiyetiniz: <input type="radio" name="cinsiyet" id="erkek" />
Erkek <input type="radio" name="cinsiyet" id="kadin" /> Kadın
</p>
</body>
</html>

Örneği görmek için tıklayınız.

Genelde formlarda tanımlama yaparken sadece metin girisi yaptıgımız alanlara atama yapmakta zorlanırız. Bunun sebebi <input> etiketini sadece metin girisi için kullanılmamasıdır, radyo buton ve isaretleme kutuları içinde bu etiketin kullanılmasıdır. Özellik Degeri Seçicisi bu sorunu kökten çözer. Yukarıdaki örnekte görüldügü gibi

Tarayıcı Uyumu Firefox Chrome Safari Opera İnternet Explorer Mobil Tarayıcılar iOS Safari Opera Mobile Android Browser

3- Kısmi Özellik Değeri Seçicisi

Bir etiketin özellik değerindeki boşluklarla ayrılmış kısımlarına göre tanımlama yapmamızı sağlar.

Kısmi Özellik Değeri Seçicisi

Bir örnek yapalım

:::html
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN"
"http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"
/>
<title>CSS'in yapısı</title>
<style type="text/css">
a[title~="Google"] {
text-decoration:overline;
}
</style>
</head>
<body>
<p><a href="http://www.google.com" title="Google seç">gooogle
</a> </p>
<p><a href="http://www.yahoo.com" title="Yahoo seç">yahoo </a>
</p>
<p><a href="http://www.fatihhayrioglu.com" title="Fatih">fatih </a>
</p>
</body>
</html>

Örneği görmek için tıklayınız.

Türkçe karakterde sorunsuz çalısıyor. Siz kullanabilecegimiz yerleri hesap edin artık.

Tarayıcı Uyumu Firefox Chrome Safari Opera İnternet Explorer Mobil Tarayıcılar iOS Safari Opera Mobile Android Browser

4- Dikkate Değer Özellik Seçicisi

Bir etiketin özellik değerindeki kesik çizgi(-) ile ayrılmış kısımlarına göre tanımlama yapmamızı sağlar.

Dikkate Değer Özellik Seçicisi

Bir örnek yapalım

:::html
<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN"
"http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8"
/>
<title>CSS'in yapısı</title>
<style type="text/css">
*[lang|="en"] {
color: red;
}
</style>
</head>
<body>
<h1 lang="en">Hello!</h1>
<p lang="en-us">Greetings!</p>
<div lang="en-au">G’day!</div>
<p lang="fr">Bonjour!</p>
<h4 lang="cy-en">Jrooana!</h4>
</body>
</html>

Örneği görmek için tıklayınız.

Tarayıcı Uyumu Firefox Chrome Safari Opera İnternet Explorer Mobil Tarayıcılar iOS Safari Opera Mobile Android Browser

Bunların dısında CSS3 ile birlikte gelen dört tane daha yeni Özellik Seçicisi vardır. “Belirlenen Sözdizimi ile Baslayan Özellik Deger Seçicisi”, “Belirlenen Sözdizimi ile Biten Özellik Deger Seçicisi”, “İçinde Belirlenen Sözdizimi Geçen Özellik Deger Seçicisi” ve Aduzayı Özellik Deger Seçicisi diye 4 adet yeni Özellik Seçicisi daha vardır. Amaç CSS ve XHTML arasındaki iletisimi en üst seviyeye çıkararak kolay ve etkilesimli kod yazmamızı saglamak.

Kaynaklar

CSS ile büyük kardeşe söz geçirme

Başlığa bakınca sanki bir aile olayına dair bir yazı geçecek anlamı çıkarmayın. HTML'deki elemanların birbiriyle olan ilişkilerini anlatm...… Devamını oku

Javascript ile medya kontrolü

17 February 2017 tarihinde yayınlandı.

Yenilenen Google Çeviri hizmeti

31 January 2017 tarihinde yayınlandı.