Yazı tipi özellikleri her ne kadar CSS2.1 standartlarında olsada tipografik birçok ihtiyacı karşılamadığı zamanla görüldü. En büyük sorun kullanıcının bilgisayarında olmayan yazı tiplerini kullandığımızda bu yazı tiplerini resim olarak kullanmak zorunda olmamızdı veyahut sIFR veya cufon gibi çözümler üretilse dahi bunlar yan yol ile çözüm üretmektir. Bu sorunu @font-face özelliği ile büyük ölçüde halleden CSS standartları bunu dışında diğer sorunlarıda görüp CSS3 ile birlikte çözüme kavuşturmaya çalışıyor.

Burada sizlere bu özellikleri anlatmaya çalışacağım.

@font-face

Bu konuyda daha önce derinlemesine değinmiştim. @font-face kullanımı bağlantısından detaylı bilgi alabilirsiniz. Bu özelliği diğerlerine göre avantajı mevcut tüm tarayıcılar tarafından desteklenmesidir.

font-size-adjust

font-size-adjusting özelliği yazı tipinin x-yüksekliği değerini orantılı olarak ayarlamamızı sağlar. x-yüksekliği değeri; aşağıdaki görselde de görüldüğü gibi küçük x harfinin yüksekliğini gösterir.

Bu özellik farklı platformlar için kod yazarken çok önem kazanacaktır. Tasarımınız eğer belli sınırları var ise ve farklı işletim sistemlerinde aynı görüntüyü elde etmek istiyorsanız yükseklik için aynı oranı yakalamamıza yaracak güzel bir özellik.

Bir örnek verecek olursak; Verdana, Arial ve Trebuchet MS uyguladığımız 3 aynı metinin sonucu aşağıdaki gibi olacaktır.

Arial uyguladığımız 2. kolon ve Trebuchet Ms uyguladığımız 3. kolon aynı yüksekliğe sahipken ilk kolondaki verdana uyguladığımız metin yüksekliği daha yüksektir. Aynı yüksekiği yakalamak için

.kolon1{
	font:12px/18px Verdana, Geneva, sans-serif;
	font-size-adjust:0.47;
}

aynı yüksekliği yakalamamızı sağlayacaktır.

Bu özelliği daha iyi anlamak için http://brunildo.org sitesindeki örnek çok güzel.

Örneği görmek için tıklayınız.

font-stretch

font-stretch özelliği CSS2 ile birlikte gelip CSS2.1 ile birlikte kalkan özelliklerden biridir. CSS3 ile birlikte tekrar standartlara girmeye çalışıyor. Henüz hiç bir tarayıcı desteklemiyor.

font-stretch özelliği metinlerin geniş veya dar olmasını ayarlar.

Aldığı değerler;

normal Yazı tipinin normal boyutlara getirir

semi-condensed, condensed, extra-condensed, ultra-condensed Metni belirlene ölçülerde daraltır. Yarı, ekstra, normal ve ultra

semi-expanded, expanded, extra-expanded, ultra-expanded Metni belirlene ölçülerde genişletir. Yarı, ekstra, normal ve ultra

wider, narrower CSS3’de bu değerler önerilmiyor Göreceli değerlerdir. Kapsayıcı elemana göre göreceli olarak değer alır. wider değeri alan eleman kapsayıcısından daha geniş olurken, narrower değeri alan eleman kapsayıcısından daha dar olur.

font-effect

Metinlere oymacılık efektlerini vermek için kullanabileceğimiz bir özellik. CSS3 standartların eklenen bu özellik sayesinde biz kabartma, oyma ve dış hat çizgisi uygulayabiliriz. Kullanma için pek mantıklı gelmedi bana ama zaman vermek gerekiyor biraz.

font-smooth

Yazı tipi uygulamalarında yumuşatma işlemi çok önemlidir. Ancak bu sistemi işletim sistemleri ele aldığı için biz kod yazarları için işin bu tarafı için ancak bir iki çakma yöntem uygulamak kalıyordu. Bu özellik şimdilik pek etkili olmasada ilerisi için bir ümit benim için. Her bilgisayar Mac olsa yada PC’ler daha iyi yazı tipi tarasa font-face’in en büyük eksikliği ortadan kalkacaktır.

Gelecekle ümitle bakmak için bu özelliği daha etkin olması lazım.

font-emphasize

Asya kökenli yazı tipleri için kullanılabilecek bir özellik. Zamanla daha detaylı inceleriz. Lazım oldukça incelemek gereken bir özellik.

Sonuç

Tipografi çok detaylı bir mecra zamanla daha güzel sonuçlar alacağımızı düşünsemde şimdilik çok başarılı olduğunu söyleyemem. CSS3 ile Yazı tipi özellikleri arasında en önemlisi font-face özelliği bence, hala belli sorunları olsada tüm tarayıcıların destekliyor olması çok büyük bir katkıdır.

İleride her şey daha güzel olacak.

Kalın sağlıcakla

Kaynaklar

CSS ile büyük kardeşe söz geçirme

Başlığa bakınca sanki bir aile olayına dair bir yazı geçecek anlamı çıkarmayın. HTML'deki elemanların birbiriyle olan ilişkilerini anlatm...… Devamını oku

Javascript ile medya kontrolü

17 February 2017 tarihinde yayınlandı.

Yenilenen Google Çeviri hizmeti

31 January 2017 tarihinde yayınlandı.