Yaptığımız siteleri kodlarken en az kodla ve en düzenli kodlamayı nasıl yaparızı araştırmalıyız. Bu konu çok önemli bir konudur burada bunun yöntemlerini anlatmaya çalışacağız. (X)HTML ve CSS kod azaltma bizlere bir çok avantaj sağlar. Az kodun anlamı hzılı erişimdir. Ayrıca az kod sitemizin bulundurulduğu sunuculara az yük ve az bantgenişliği kullanımı demektir. Bu bizleri ve sistem yöneticilerini sevindiren bir haberdir. Bu makale aynı zamanda CSS kodlama tekniklerini öğretecektir.

1- Torun Seçicileri kullanmak

CSS kodlamada bize çok büyük yardımı olan Torun Seçicileri bir örnek vererek göstereceğiz. Bir web sayfasını bir bölümünü kodlmaka için iki yöntem göstereceğiz. Torun Seçicilerin kodlamadaki önemini daha iyi kavrayacağız.

Genelde siteler üst kısım, sol kısım, içerik kısmı, sağ kısım ve alt kısım gibi belli genel parçalara ayrılır. Bu örneğimizde “solkolon” adı verilen bir katmanımızın(<div>) kodlamasını göreceğiz. Tüm sol bölümü içine alan bir kapsayıcı katmanımız ve içerik bölümü mevcuttur. İlk yöntemimiz bir çok sitede de kullanılan her elemente bir sınıf atması yaparak kodlama yöntemidir.

a - Sınıf Kullanımı

:::html
<div id="solkolon">
 <h3 class="solkolonbaslik">Site Hakkında </h3>
 <p>Site hakkındaki yazılar </p>
 <h3 class="solkolonbaslik">Öneriiler</h3>
 <ul class="solkolonlink">
     <li class="link"><a href="arkadaslar.html">Arkadaşlar</a></li>
     <li class="link"><a href="siteler.html">Siteler</a></li>
 </ul>
</div>

Yukarıdaki kodlama bir çok web sitesinde kullanıla gelmiş bir yöntemdir. CSS’in gücünü ilk olarak keşfeden kodlamacılar her elemente bir sınıf tanımlaması yaparak kullanmayı tercih ede geldiler.

Yukarıdaki kodlamada iki h3 elementine “<span class=”alternatifard”>solkolonbaslik</span>” sınıfını tanımladık. Bu sınıfa verilen özellikler sadece bu iki h3 elementine uygulanacaktır. Aynı işlem ul ve li elementleri içinde geçerlidir.

Başlıklara serif fontu, turuncu rengi ve kenarlık ekleyelim ve listelerimizinde yanındaki işaretleri kaldıralım:

:::css
.solkolonbaslik {
	font-family: Georgia, serif;
	color: #c63;
	border-bottom: 1px solid #ccc;
}

.solkolonlink {
	list-style-type: none;
}

.link {
	font-weight: bold;
}

Tanımladığımız özellikleri elementlere atadık, buradaki elementlerin kendine has tanımları vardır. Aynı yöntemi kullanrak tüm sayfamızı kodlayabilriz.

Yazdığmız kod sorunsuz çalışıyor. Ancak bu kullanımda her element için bir sınıf tanımlaması gerekecektir. Bu belli bir zamandan sonra çok kullanışsız ve zor bir yöntem halini alacaktır. şžimdi ikinci yönteme göz atalım.

b- Doğal Seçiciler

:::html
<div id="solkolon">
 <h3>Site Hakkında </h3>
 <p>Bu site benim hakkımdadır.</p>
 <h3>Fotoğraflarım</h3>
 <ul>
 <li><a href="eskifoto.html">Eski</a></li>
 <li><a href="yenifoto.html">Yeni</a></li>
 </ul>
</div>

Görüldüğü gibi tüm sınıf atamaları kaldırılmıştır. Peki tüm sınıfları kaldırdıysak elementlere nasıl atama yapacağız? Elemetnleri tanımlarken #solkolon tanımımız içine giriyoruz. Her elemente stil atamak için solkolon id’li elementini referans alıyoruz. Örneğin solkolon içindeki h3 elementinlerine (#solkolon h3) şeklinde özel tanımlamalar yapabiliyoruz. Bu yöntem ile kullandığımız kod sayısı azalacak ve kodlarımız daha anlaşılır hala gelecektir. Bu yöntem ile bir çok elemente sınıf tanımı yapmaktan kurtulacağız.

Bu yöntemi sadece bir bölüme uyguladık(solkolon kısmına), ancak bu işi tüm sayfa ve site bazlı da yapabilriz. Örneğin icerikAlani, altKisim bölümlerine de uygulayabiliriz. Bu uygulama bize her bölümde farklı atamalar yapmamıza izin verir. Mesela #icerikAlani kısmında ki h3 elementini kırmızı #altKisim bölümündeki h3 elementini mor yapabiliriz. Ayrıca tüm bölümlerdeki h3‘lerede genel bir tanımlamada yapabilriiz.

:::css
h3 {
	font-family: Georgia, serif; /* tüm h3 ler için atama*/
}

#icerikAlani h3 {
	color: red;
}

#menuAlani h3 {
	color: orange;
}

Genel h3 elemetine serif font ailesi tanımlanmı, icerik alanındaki h3 kırmızı, menu alanındaki h3 kavuniçi olacaktır. Böylelikle bir çok kod ve sınıf tanımından kurutulmuş olduk.

Bu kodlama metodu sadece kod azaltmaya değil ayrıca kodlarımızı daha okunaklı ve organize kullanmamızı sağlamaktadır. CSS tabanlı hazırlanmış büyük çaplı sitelerde bu metod bize çok büyük kazanımlar sağlayacaktır.

Fazladan sınıf kullanmak yerine Torun Seçicileri kullanarak kod azaltma yöntemi bize çok büyük avantajlar sağlayacaktır.

Örneğin SolKisim’daki linklerin rengini kırmızı yapmakl istesek.

:::html
<div id="solkolon">
 <h3>Site Hakkında </h3>
 <p>Bu site benim hakkımdadır.</p>
 <h3>Fotoğraflarım</h3>
 <ul>
     <li><a href="eskifoto.html" class="kirmizilink" >Eski</a></li>
     <li><a href="yenifoto.html" class="kirmizilink" >Yeni</a></li>
 </ul>
</div>

ve bu sınıf için css tanımı yapacak olursak.

:::css
a:link.kirmizilink {
	color: red;
}

Bu kodumuz sorunsuz çalışacaktır. Ancak bu kodlama metodunda ileriye dönük bir sorunuzmu olacaktır. Bu linklerin rengini değiştirip siyah yapmak istedik. Rengi kolayca siyaha çevirebiliriz ancak verdiğimiz isim ile içerik çakışacaktır. Siyah renge kirmizi isim!

Bunun yerine doğal seçicileri kullanrak bu işlemi yapsa idik durum farklı olacaktır.

:::css
#SolKisim li a:link {
	color: red;
}

Bu tanımla bizim işimizi görecektir. Ayrıca bir değişiklik olduğunda sadece tanımı değiştirmemiz bize yetecektir. Bu metod bize kolay, temiz ve kullanışlı bir kodlama olanağı sağlamkatadır. Bunu uygulamarımızda kullandıkça daha iyi kavrayacağız.

2- Gereksiz <div> Kullanımından vazgeçilmesi

Sayfa kodlarken içeriklerimizi düzenlemek için bir çok <div> elementi kullanırız.

:::html
<div id="menu">
 <ul>
 <li><a href="foto.html">Fotoğraflar</a></li>
 <li><a href="ders.html">Dersler</a></li>
<li><a href="bize_ulasin.html">Bize Ulaşın </a></li>
 </ul>
</div>

Yukarıdaki kodlmada da görüldüğü gibi bir liste ve bunu çevreleyen bir menu id’si verilmiş bir katman kullandık. Bu kullanımı tüm sitemizde kullandığımız düşünürsek bir çok kavrayıcı fazla katmanımız olacaktır. Eğer bu kod daki gibi katman bir blok level bir elementi kapsıyorsa katman kullanımına gerek yoktur. Bu katmanı kaldıra biliriz.

:::html
<ul id="menu">
 <li><a href="foto.html">Fotoğraflar</a></li>
 <li><a href="ders.html">Dersler</a></li>
<li><a href="bize_ulasin.html">Bize Ulaşın </a></li>
 </ul>

Yukardaki gibi bir kodlama ile kavrayıcı katman kullanımı ile aynı işlemleri yapabiliriz buradaki ul elementi bir blok-level elementi olduğu için kavrayıcı katmana uyguladığımız bir çok özelliği(padding, margin, vd.) bu elemente de uygulayabilriz. Bu sayede bir çok kavrayıcı katmandan kurtuluruz.

Burada şuna dikkat edilmelidir ki eğer bu kavrayıcı katman yerine kullanılan elementin içinde başka bir element yok ise bu yöntem uygulanır. İçinde <p>, <blockquote> veya <form> gibi elementler varsa bunları tanımlama yaptığımız kavrayıcı ul dışına çıkarmalıyız.

3- CSS’in kalıtsallık özelliğinden yararlanmak

CSS elementleri kalıtsal olan ve kalıtsal olmayan elementler diye ayırır. Biz kalıtsal elemnleri kullanarak bir çok fazla koddan kurtulabiliriz.

:::css
p { font-family:Verdana, Arial, sans-serif }
td { font-family:Verdana, Arial, sans-serif }
li { font-family:Verdana, Arial, sans-serif }
dt { font-family:Verdana, Arial, sans-serif }
dd { font-family:Verdana, Arial, sans-serif }

Yukarıdaki şekilde bir çok element içinde font tanımı yapmak yerine body elementi içinde bir tek font tanımı ile bu kargaşaya son verebilriz. Bu site standartlarına uymayı kolaylaştıracak ve düzenleme kolaylığını sağlayacaktır.

:::css
body { font-family:Verdana, Arial, sans-serif }

4- Uygun Benzer Stilleri Gruplamak

Bir çok özelliği aynı olan stil tanımlarında farklılıklar ayrılarak aynı bölümler gruplanarak kod azaltılabilir.

:::css
h1 { font-size:120%; margin-bottom:0; font-family:Verdana,sans-serif }
h2 { font-size:110%; margin-bottom:0; font-family:Verdana,sans-serif }
h3 { font-size:100%; margin-bottom:0; font-family:Verdana,sans-serif }
h4 { font-size:100%; margin-bottom:0; font-family:Verdana,sans-serif }

Bu kullanım yerine

:::css
h1,h2,h3,h4 { margin-bottom:0; font-family:Verdana,sans-serif }
h1 { font-size:120% }
h2 { font-size:110% }
h3,h4 { font-size:100% }

5- CSS Kısaltmalarını kullanmak

CSS bazı elementlerin tanımlasını yaparken kısaltmaları kullanmamıza izin verir, yani aynı etkiyi daha az kodla yapmamıza olanak sağlar. Ayrıntı için CSS’de Kısaltmalar kısmına bir göz atın.

6- CSS kodunu katagorilere ayırmak

CSS’i Web Sayfalarına Eklemek makalesinin 4. kısmında da bahsettiğimiz gibi, içeriği büyük olan sitelerde css kodunun parçalara ayrılması ve kullanılan sayfa CSS’inde hangi parçalar gerekli ise onların import edilmesi önerilir. Bu sayade kodun bir kısmında yaptığımız değişiklik için tüm css kodu incelenip değiştirilmesi gerekmez ve kod yönetimi kolaylaşır.

jQuery'den kurtulma seansları. sınıf (class) işlemleri

jQuery'de en çok kullandığımız özelliklerinden birisi de sınıf tanımlama, silme, varlığını kontrol etme ve toggleClass.Peki bunların norm...… Devamını oku

jQuery'nin sonu mu geldi?

14 July 2017 tarihinde yayınlandı.

jQuery'den kurtulma seansları. data() vs. dataset

04 July 2017 tarihinde yayınlandı.